Toegankelijkheid en regels

Contrast en plaatshoogte: de twee dingen die het vaakst misgaan

Blauw-wit verlicht WC-bord aan een bakstenen muur
Foto: CEphoto, Uwe Aranas. — CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Contrast is te meten, niet te bekijken

Of een bordje genoeg contrast heeft, is geen kwestie van smaak. Er bestaat een rekenwijze voor: de lichtreflectiewaarde van de letters wordt afgezet tegen die van de ondergrond, en het verschil hoort ruim te zijn. Voor bewegwijzering wordt doorgaans een verschil van minstens dertig punten op die schaal aangehouden, en voor kleine tekst meer.

Dat verklaart waarom lichtgrijs op geborsteld rvs, hoe elegant ook, in de praktijk tegenvalt. Het verschil is klein en het oppervlak weerkaatst; onder een spot verdwijnt de tekst helemaal. Zwart op wit, wit op donkerblauw of wit op donkergroen doen het altijd goed.

Ook het bordje tegen de deur telt

Er is een tweede contrast dat vaak wordt vergeten: dat tussen het bordje en de ondergrond waarop het hangt. Een wit bordje op een witte deur is van een paar meter afstand simpelweg niet te zien, hoe scherp de letters erop ook zijn.

Op een lichte deur werkt daarom een donker bordje en op een donkere deur een licht bordje. Wie beslist één stijl wil aanhouden in een gebouw met verschillende deuren, kan het bordje een contrasterende rand of een achterplaat geven.

De hoogte waarop het hoort te hangen

Voor tastbare bordjes ligt de hoogte praktisch vast rond anderhalve meter, gemeten tot het midden van het bordje: hoog genoeg om comfortabel te betasten en laag genoeg voor wie in een rolstoel zit.

Voor bordjes die alleen gelezen worden, is er meer speling, maar geldt hetzelfde bereik als richtlijn. Hoger dan een meter zeventig valt buiten de natuurlijke kijkrichting van iemand die loopt en dichtbij komt; lager dan een meter twintig wordt door staande volwassenen over het hoofd gezien.

De uitzondering is een gebouw met veel jonge kinderen. Daar is een tweede bordje lager, of één bordje op een meter tien, verstandiger dan de standaardhoogte.

Licht en spiegeling

Een bordje wordt zelden beoordeeld op de plek waar het komt te hangen, en dat wreekt zich bij spots en bij glanzende materialen. Een gepolijst plaatje recht onder een inbouwspot geeft precies op ooghoogte een lichtvlek.

Loop daarom voor de definitieve keuze de gang door zoals een bezoeker dat doet, met de verlichting aan zoals hij normaal brandt. Wat u dan van drie meter niet kunt lezen, kan uw bezoeker ook niet lezen — en dat is een betere toets dan welke productfoto dan ook.

Veelgestelde vragen

Welke kleurencombinatie is het beste?
Zwart op wit of wit op donkerblauw geven het hoogste contrast en werken voor vrijwel iedereen, ook voor mensen met kleurenblindheid. Vermijd rood op groen en geel op wit.
Mag ik mat of glanzend kiezen?
Mat. Een glanzend oppervlak spiegelt en verliest daarmee precies onder verlichting het contrast dat u op papier had berekend.
Hoe meet ik contrast zonder apparatuur?
Maak een foto en zet hem in zwart-wit. Is het verschil tussen letter en ondergrond dan nog duidelijk, dan zit u goed; wordt het één grijze massa, dan is het contrast te laag.
Lees ook

Ontdek alle artikelen

Blader door alle onderwerpen en lees de volledige verzameling artikelen op één plek.

Alle artikelen