Voelen begint bij vinden
Een tastbaar bordje werkt alleen als iemand weet waar hij moet tasten. Dat lijkt een open deur, maar het is de reden waarom veel brailleplaatjes ongebruikt blijven: ze hangen op wisselende hoogtes en op wisselende afstanden van de deurpost.
De gangbare afspraak is daarom vast: naast de deur, aan de kant van de klink, op ongeveer anderhalve meter hoogte, met de rand van het bordje op vijf tot tien centimeter van de deurpost. Wie die plek in het hele gebouw aanhoudt, maakt van elk volgend bordje een bordje dat gevonden wordt zonder zoeken.
Reliëfletters doen meer dan braille
Van de mensen die blind of ernstig slechtziend zijn, leest maar een deel braille — zeker wie op latere leeftijd slechtziend is geworden, heeft het meestal niet geleerd. Verhoogde gewone letters worden door die groep wél gelezen met de vingertoppen.
Een goed tastbaar bordje heeft daarom allebei: verhoogde letters én braille. De letters horen dan zonder schreef te zijn, ongeveer een millimeter boven het oppervlak uit te steken en tussen de vijftien en vijfentwintig millimeter hoog te zijn. Kleiner is met de vingers niet meer te onderscheiden, groter kost onnodig veel ruimte.
Braille is niet zomaar overgetypt
Braille kent een vaste puntgrootte en een vaste onderlinge afstand; wie de tekst schaalt om hem passend te maken, maakt hem onleesbaar. De punten horen bovendien afgerond te zijn en niet scherp — scherpe punten voelen onaangenaam en worden minder nauwkeurig herkend.
Houd de tekst kort. "Toilet", "Dames", "Heren": één woord. Een braillregel die over twee regels loopt, wordt aanmerkelijk trager gelezen, en op een deurbordje is er geen enkele reden voor een lange zin.
Laat de braille bovendien onder de reliëftekst staan en niet ernaast. Wie tastend zoekt, gaat van boven naar beneden.
Materiaal en slijtage
Tastbare bordjes worden per definitie aangeraakt, en dat is precies waar bedrukking het begeeft. Kies daarom voor reliëf dat uit het materiaal zelf komt: gefreesd, gegoten of met opgezette punten van hetzelfde materiaal.
Let ook op de afwerking van de randen. Een gefreesde acrylaatplaat kan scherpe kanten hebben, en iemand die met de vingertoppen zoekt, vindt die kant als eerste. Een afgeronde of gefaseerde rand is geen luxe maar onderdeel van de functie.
Een tastbaar bordje hoeft daarmee niet lelijk te zijn. Reliëf en braille zijn ook in geborsteld rvs of in strak wit acrylaat uit te voeren, en op een halve meter afstand ziet niemand het verschil met een gewoon bordje. Het argument dat het niet bij het interieur past, gaat vrijwel nooit op — het gaat meestal om een leverancier die alleen de standaarduitvoering laat zien.
