Bordjes gaan niet stuk, ze worden onleesbaar
Vrijwel geen enkel toiletbordje wordt vervangen omdat het kapot is. Het wordt vervangen omdat de letters zijn weggesleten, de plaat dof is geworden of de kleur is verschoten. Dat is een sluipend proces: niemand ziet het van dag tot dag, en op het moment dat het opvalt, hangt het er al een jaar zo bij.
De drie oorzaken zijn steeds dezelfde. Vocht dat onder een laag kruipt, schoonmaakmiddel dat de bovenlaag aantast, en uv-licht dat pigment afbreekt.
Vocht komt via de randen
Een gesloten plaat kan tegen vochtige lucht; het probleem zit bij bedrukte en gelaagde bordjes waar de rand niet is afgedicht. Daar trekt vocht tussen de lagen en verschijnt binnen een seizoen een grijze waas langs de zijkanten.
Dat treft vooral bordjes met een opgeplakte folie. Een gefreesde of gegraveerde letter heeft dat probleem niet, want daar zit de tekst ín het materiaal en niet erop. In natte ruimtes — een zwembad, een sportkantine, een camping — is dat verschil doorslaggevend.
Schoonmaakmiddel is agressiever dan het weer
De grootste slijtage komt niet van de gebruikers maar van de schoonmaak. Toiletruimtes worden dagelijks gereinigd met middelen die op kalk en op vet gericht zijn, en die zijn zuur of juist sterk alkalisch. Beide tasten bedrukking en anodiseerlagen aan.
Vraag daarom bij aanschaf wat het bordje verdraagt, en geef bij de schoonmaakinstructie door dat het bordje met een neutraal middel en een doek gaat, niet met de spuitbus voor het sanitair. Dat kost niets en scheelt jaren. Een schuurspons is sowieso uitgesloten: die maakt van elk glad oppervlak een mat oppervlak.
Zonlicht bij een raam of glazen deur
Uv-licht is binnen een gebouw zelden een probleem, met één uitzondering: bordjes bij glazen puien, in een serre of op een deur die op een lichthof uitkomt. Daar krijgt het bordje uren direct licht per dag.
Rode en blauwe pigmenten verbleken het snelst, zwart op wit het langzaamst. Wie op zo'n plek kleur wil, kiest een materiaal met uv-bestendig pigment door de massa heen in plaats van een bedrukking — dan verkleurt hooguit de bovenste laag en blijft het contrast.
Een test die twee minuten kost
Neem bij een monster een doek met het schoonmaakmiddel dat u werkelijk gebruikt en wrijf tien keer stevig over de letters. Wat daarvan dof wordt of vervaagt, doet dat in de gang ook, alleen langzamer.
Doe dezelfde proef met een natte duim over de rand. Verschijnt er een donkere zoom, dan is de rand niet dicht en is het bordje niet geschikt voor een vochtige ruimte.
